 |
|
İlyas Halil Kitap Günü |
|
İlyas Halil'in ilk kitabı "Hal ve Hayal" 1951'de yayınlanmış. Sonra 1953'te "Mürdüm Dalı", sonra "Emerson'dan çeviri şiirler" 1954'te.. O dönemin son kitabı "Yalandır Herhalde" 1959'da yayınlanıyor. Sonra uzun bir suskunluk dönemi giriyor araya. 1930 Adana doğumlu, çocukluk ve ilk gençlik çağlarını Mersin'de geçiren İlyas Halil, 1964 yılında Kanada'ya göç ediyor ve Montreal'e yerleşiyor... Uzun bir suskunluk dönemi yaşıyor ama, İlyas Halil yine şiir düşünüyor; bu arada düzyazıya, öykülere vuruyor kendini... Ve 1983'ten itibaren öykü kitapları ardı ardına sökün ediyor... Demek ki bu süre içinde pek de suskun durmamış... Hep üretmiş, hep üretmiş İlyas Halil. Şiirlerinde, öykülerinde dünya var; şiirlerinde, öykülerinde inceden bir gülmece var İlyas Halil'in... Öykülerinde bir kuyumcu titizliğiyle işlediği dil Güllü'yü anlatır, Ali'yi, Rıza'yı anlatır... Sonra Ohannes'i, Niko'yu, Mariya ya da Emili'yi ezgiler... Ezgiler diyorum; çünkü, öyküleri de şiirseldir ve şiir kendi ezgisini getirir… Şiirlerinde, öykülerinde dünya var dedik. Bir bakarsınız Montreal'in güzü, kışı girmiş, bir bakarsınız Avrupa'nın nemli havası, Amerika illerinden Latin yelleri eser... Ya da bir bakarsınız Arabistan çöllerinin yakıcı sıcağı savurur sizi...
Ama ille de ille, tüm bu evrenin renkleri, sevecen bir Anadolu / Akdeniz duyarlılığıyla, binlerce yıldan günümüze balkıyan Anadolu bilgeliğiyle ışınlarını saçar. Saydım bu konuşmamı hazırlarken; İlyas Halil'in değişik dillere çevrilmiş olanlarla birlikte 20'yi geçmiş kitapları. Bunlardan bazılarını sayarsak; Körler Bahçesi, Çıplak Yula, Dört Damla Bahar Yağmuru, Altmış Beş Yıl Beklemek Gerek, Sarhoş Çimenler, Agap Çiçeği, Gâvur Aşevi, Chagall Yıllarım.. vb... Kitapları, İngilizce'ye, Fransızca'ya, Yunanca'ya, Arapça'ya çevrilmiş; bir öyküsü Çince yayınlanmış, bir şiiri de Ukrayna dilinde şarkı olarak söylenmiş... Onun için derim ki, İlyas Halil bizi, evrenin neresinde olursak olalım, bizi, insanı anlatır, insanı ezgiler... Başka bir değerli eğitimci ozan ve yazarımız şunu söyler; "Bilimde, teknolojide ne denli çok insan yetişirse yetişsin, ne denli yetkin olunursa olunsun; eğer o bilim adamı, teknoloji uzmanı, sanattan, şiirden, yazından, uzaksa, hep bir yanı eksik kalır." Dolayısıyla evet, sanat, şiir, yazın, hayal evreninizi çoğaltır, varsıllaştırır... Önyargılardan arıtır; böylece öbürünü anlamaya, sevmeye başlarsınız... Hayal, kişioğlu ya da kızının eldekilerle yetinmemesini, daha iyi bir dünyaya ulaşma özlemi içinde, daha güzel, daha eşitlikçi bir evren kurmaya yönlendirir.... İşte tüm bunları bizlere düşündürdüğü için, çevrenimizi açtığı için, İlyas Halil'e, 'hayal dünyanı bizlerle paylaştığın için sağ ol, var ol' diyoruz... Daha çok ezgi, daha çok öykü... daha çok evreni güzelleştirecek, gerçekten hayale, hayalden gerçeğe yapıtlar bekliyoruz... Gönlünün ışığı, kaleminle bizleri de aydınlatmaya devam etsin!...
|
