 |
|
EKİN / YAZIN / SANAT |
|
Düşünen insanları susturdular, kitap öcü olarak gösterildi; yeni kuşak yetiştirirken, sanatı, felsefeyi, mantığı dışlayıp bir köşe dönmecilik, Ali'nin külhanı Veli'ye, Veli'nin külahını Ali'ye giydirme ve her türlü yasadışılığı, haksızlığı meşrulaştırma yöntemleri uygulandı. Buna Yeni Dünya Düzeni, Küreselleşme kılıfları uyduruldu. Düşünmenin, sorgulamanın yerine dinsel tabular, kördüşünüler (dogmalar) toplumun, yeni yetişen kuşakların önüne sürüldü; bunlara gerekçe olarak da 'dinsel özgürlük', 'inanç özgürlüğü' mavalları okundu. O günden bugüne topluma dayatılan, bir yandan ne pahasına olursa olsun emek vermeden para kazanmak, öte yandan yaldızlı bir kılıfla kördüşünü çıkmazları.... Metin Turan, 'Kültür ve Kimlik Ekseninde Türk Edebiyatı' başlıklı inceleme kitabında şimdiye dek göz ardı edilen Türkiye dışında gelişen Türk edebiyatını masaya yatırırken, bize Çağdaş Kıbrıs edebiyatını, Gagavuz, Boşnak, Orta Asya Türk toplumlarının gözden ırak edebiyatlarını da okurun ilgisine sunuyor.
Metin Turan, bu yazın insanlarını ve değişik Türk topluluklarında gelişen yazını gözler önüne sererken, Türkiye'nin de yakın dönem toplumsal dönüşümüne ve bu dönüşümün yazına nasıl yansıdığına ilişkin gözlemlerini de okurla paylaşıyor. Metin Turan, 'Gelenek, Moda, Öykü ve Öykücü' başlığıyla kaleme aldığı incelemesinde şunları söylüyor: "Türkiye'de popüler olanla sanatsal olanın birbirine yeğlendiği bir dönem yaşanıyor. Bu yönelim, son çeyrek yüzyıl içerisinde, sanatın diğer alanlarında olduğu gibi, özellikle edebiyat alanında kendini belli ediyor. Kültürel değerleri Batı kültür dairesinin kuşatmasıyla modernizm başlığı altında şiddetli tahribe uğrayan bir Türkiye fotoğrafını görmezlikten gelemeyiz. Popüler sanat dallarıyla, özellikle müzik ve sinema ile başlayan; yazınsal alanda başlarda şiirde, yakın dönemde ise yoğun olarak öyküde gözlemlediğimiz, kendi toplumsal gerçekliğimizden uzaklaşarak toplumu dışarıdan bir göz olarak görme durumu, düşünsel tutarsızlık yanı sıra, derin anlamda kimlik sorununu da işaretlemektedir." Yaşadığımız uçuk bir yaşam biçiminin anatomisini çıkaran Metin Turan'ın, bu yaşam biçiminin öykücülüğümüze, şiirimize, romancılığımıza etkilerini, ayrıca bunun bir kimlik sorununa da dönüşünü çok arı bir dille gözler önüne seren bu inceleme kitabını, özellikle yeni kuşakların okuması gerektiğine inanıyorum.
Şubat 2008 |
12
Eylül karabasanını bir milat kabul edersek, siyasal olduğu kadar
toplumsal ve ekinsel yaşamımızda da önemli bir kırılma noktası bulabiliriz.
Bu
arada elbette, örneğin Hasan Hüseyin, Oğuz Tansel, Mahzuni Şerif,
40 Kuşağı ve Enver Gökçe gibi değişik dönem ve yazın adamının
yapıtlarını, dünyalarını anlatırken, yurdumuzun ekinsel gelişimine
önemli katkıları bulunan, ancak sessiz sedasız etkinliklerini sürdürmüş
ya da sürdüren kişiliklere de yer veriyor. Bunlardan biri de Ahmet
Kutsi Tecer. 