Ömer F. ÖZEN
Dil Yarası


Geri Dönme, Katkı Koyma ya da Siniper

Yoğun olarak başka bir özekin ve dil içinde yaşayınca bazan tembellikten, bazan o anı kurtarmaktan, bazan da önemsemediğimiz için dilimize uymayan söylemleri getiriyoruz.

Bu arada, özellikle Türkiye'deki dilin bozulmasına neden olan bilinçli - bilinçsiz kullanımlardan söz etmiyorum. O olgu başlı başına bir sayrılık zaten.

Bir de nedendir bilinmez, özellikle İngilizce iletişim içinde bulunan kesimler çok daha kolay dilde yabancılaşmaya açık oluyor.

Bu acaba sadece benim gözlemim mi diye kendi kendime sorup dururken, belirli bir süredir toplumda bunu gözleyip aynı saptamada bulunan başka bir dostu dinleyince, saptamamın sadece benim düşüncem olmadığının ayrımına vardım.

Ben şu telefonda 'geri dönmeyi' sadece özellikle Kuzey Amerika özekini içinde yaşayanlara özgü sanıyordum. Türkiye'de de insanların bu biçimde konuştuğunu duyduğumda ağzım açık kalmıştı.

Bunlara bu köşede zaman zaman değiniyoruz; yinelemekten kimseye zarar gelmez. Belki pekişir de aynı yanlış kullanımlarda direnmeyiz diye düşünüyorum.

Telefonda konuşurken, 'sana döneceğim, size döneyim' deyimleri Türkçe'ye uygun değildir.

'Seni, sizi yeniden ararım, arayacağım' dersek daha sağlıklı bir tümce kurmuş oluruz.

Geçenlerde nerede okudum bilmiyorum; 'katkı koyabiliriz' gibi bir söylemde bulunulmuştu. 'Katkıda bulunabiliriz' daha uygundur.

Ayrıca yineleye geldiğim gibi bir çok deyim ve söylemin yaygınlaşmasında basın-yayının önemli katkısı oluyor.

Eğer Ayşe Teyze 'nişancı' ya da 'keskin nişancı'ya 'siniper' diyorsa, varın dilimizin nasıl korkunç bir aşınma yaşadığını tahmin edin.

Aralık 2008

Önceki Yazılar:
Bir Kitap: Ana Sütüm Türkçe
Devlet Orunlarındaki Türkçe
Beynimizin Çapı, Dilimizin Çapı
Dil Devrimi'nin 80 Yılı, İngilizce'nin Sayrılığı
Yazarken Yaptığımız Yanlışlar
Boynumuzun Borcu
Eşanlamlı Sözcükleri Kullanmak
Dilin Varsıllığı mı?

Hoş Geldin Türkçe!
Dilde Yanlış Kullanım Örnekleri
Türkçesi varken
Ulusaldan Evrensele
Dog-Shop...
'Dilini Değiştirmelisin'
Dilin Varsıllaşması Kullanmakla Olur
Bırakmak, Dökmek
70. Dil Bayramı Buruk
İnternetin Dilimize Ettikleri
Türkçe Düşünebilmek
Dil Bir İletişim Aracı