 |
|
GÖRÜŞLER |
|
|
İz Bırakan Nezihe Araz
Eşsiz yazarımız Nezihe Araz, Türk Edebiyatımızda toplumunun sosyal ve ahlak yönünden kalkınması, kültür seviyesinin yükselmesi, insanların her bakımdan huzur ve düzen içinde yaşaması için uzun yıllar yorulmadan kuvvetli kalemini kullanan en önemli yazarlarımızdan biridir. Bu değerli yazarımızı, 26 Temmuz 2009 tarihinde İstanbul'da kaybettik. Sevenleri tarafından, İstanbul'da Kent Tiyatrosu önünde, çok büyük katılımla ebedi dünyaya uğurlandı. O an sanatkâr arkadaşlarının, yazarların ve okuyucularının candan konuşmaları ve göz yaşları beni çok duygulandırdı. O sırada İzmir'de bulunmam nedeniyle bu töreni, cenazeye katılamayıp ancak televizyondan üzülerek izleyebildim.
N. Araz 1922'de Konya'da doğdu. Cumhuriyetimizin kalbinin attığı Ankara'da ilk, orta ve lise eğitimini tamamlayıp önder Atamızın açtığı Dil Tarih ve Edebiyat Fakültesi'nin Felsefe bölümünden 1946'da mezun oldu. Atatürk ilkelerinin en güzel meyvelerini verdiği yıllar içinde bu genç ve kalemi kuvvetli, kahraman kadın yazarımızın Türk Edebiyatına katkıları saymakla bitirilemez. N. Araz'ın değerli eserlerinde seçtiği konular geniş bir yelpazeyi kaplar. Bu konulardan başlıcaları: Milli kahramanlıklar, Anadolu Türk kültürüyle ilgili örf ve gelenekler ve sosyal sorunlardır. Seçtiği bu önemli konuları roman, şiir, biyografi, film senaryoları, opera, lirik, gazete köşe yazarlığı, tiyatro, çocuklar için müzikli tiyatro oyunlarında büyük bir başarıyla kaleme almıştır. Ayrıca birçok üniversite ve önemli günlerde topluma faydalı, sayısız konferanslar vermiştir. Zamanının en iyi araştırmacı yazarlarından biri olan N. Araz, eserlerini yazarken sadece okuyarak bilgi toplamakla kalmayıp uzun yıllarını vermiştir. Anadolu'nun her köşesinde halkla buluşup onlarla sohbet ederek, köy köy dolaşmış ve onları can kulağıyla dinlemiş, dertlerine ortak olarak, çareler aramıştır. Eserlerini yaşayarak, büyük bir aşkla kaleme almıştır. Yeri geldikçe bu değerli konuları yalnız yazıyla değil, uygun gördüğü zaman ve mekânlarda, toplumla bir araya gelip konferanslar vermiş, dinleyicilerinin sorularını tek tek cevaplamaya çalışmıştır. N. Araz'ın eserlerinden başlıcaları: Benim Dünyam (1950), Fatih'in Deruni Tarihi (1953), Peygamberler Peygamberi Hazreti Muhammed (1960), Peygamber'in Torunları (1960), Dertli Dolap (1961), Mevla'nın Romanı (1962), Anadolu Evliyaları (1966), Gelin Canlar Bir Olalım (1979), Mustafa Kemal'le 1000 Gün (1993), Kuvay-ı Milliye Kadınları (1997). Şiirleri ise: Benim Dünyam, Meydan-Larousse, Larousse-Gençlik ve Kaynak Kitaplar Yayınevi'nin hazırladığı Türkiye Ansiklopedisi'yle diğer yayınların yapımcı veya yapımcılığını yaptı. N. Araz, Kent Oyuncuları tarafından sergilenen Hayattan Yapraklar adlı televizyon dizisini ve yine Kent Oyuncuları'nın sergilediği Akıllı Tavşan ve Güçlü Aslan, Sihirli Fındıklar adlı müzikli çocuk oyunlarını yazdı. Araz'ın Devlet Tiyatroları edebi kurullarınca repertuara alınan ve çeşitli tarihlerde oynanan oyunları şunlardır: Bozkır Güzellemesi, Öyle bir Nevcihan, Alacakaranlık, İmparatorun İki Oğlu, Afife Jale, Cahide, Ballar Balını Buldum. Ayrıca 1984'ten sonra televizyonda: Hanımlar Sizin İçin (kadınlara yönelik kuşak programları çeşitli aralıklarla yayınlandı), O Kadın, Ekmek Kavgası, İhtiras Fırtınası, Afife Jale ve Hanım adlı senaryoları da film olmuş ve Afife Jale 1988 yılında Edebiyat ödülü kazanmıştır. Çalışmalarının önemli alanlarından biri de Anadolu halk töreleridir. Özellikle kadın giyimleri ve süs eşyasının özelliklerini ve bu anekdotları derlemiş, Anadolu Kadınları Baş süslemelerinden bir koleksiyon oluşturmuştur. Orta Anadolu Yörükleri arasında yaptığı araştırmaları da Kırk Pencereli Konak adıyla yayınlamıştır. Bu çalışmalarını yurtdışında da yapmış olan N. Araz'ın bir kaç etkinliğine ben ve ailem de katılmış olduğum için kendimi çok şanslı buluyorum. Hiç unutamadığım önemli bir edebi çalışmamı anlatamadan geçemeyeceğim. Fesleğen Çiçeği'ni Toronto'da oynadık Yıl 1980, Toronto'da Türk Kültür ve Folklor Derneği'nin tiyatro çalışmalarında N. Araz'ın tiyatro eserlerinden Fesleğen Çiçeği sahneye konuldu. Bu oyunun ilk iki baş oyuncusu olan Güllü ve Ağa rollerini ben ve eşim Şükrü Hüner oynadık. Oyunun sahneleneceği hafta N. Araz da Toronto'ya geldi. N. Araz Toronto'ya kız kardeşi Vecihe Büyükaksoy ve ailesini ziyaret amacıyla hemen hemen her yıl geliyordu. Her gelişinde dernek Türk toplumu için bir gün tertiplerdi. Bu toplantılarda Toronto'da yaşayan Türk toplumu bu değerli yazarımızla tanışma imkânı bulup Yunus Emre, Mevlana, Atatürk ve Devrimleri gibi önemli konular tartışılırdı. Fesleğen Çiçeği'nin konusu: Anadolu'da yapılan bir evlilik olup genç ve güzel bir kız olan Güllü'nün rızası olmaksızın, köyün yaşlı, zengin ağasıyla zorla evlendirilmesi ve buna karşı Güllü'nün bu gibi olumsuz törelere başkaldırışıdır... N. Araz, gerek oyunun provalarında, gerekse oyun bittikten sonra değerli öneri ve yardımlarıyla hep moralimizi yükseltiyordu. Oyunumuzu başarıyla sahneleyip kutlamak amacıyla yaptığımız partide de konuşmalar hep Kanada'daki Türk toplumu üzerineydi. N. Araz bizlere burada hem Kanada dil ve kültürüne önem vermemizi, hem de iyi bir Türk olarak ana dil ve kültürümüzü gelecek kuşaklara taşımamızı vurguladı. Ayrıca N. Araz'ın insan yönlerinden biri de bizlerin vatanımızdan ayrı yaşamanın verdiği acı, sıkıntı ve dertleri paylaşması ve bu konudaki yardımlarıdır. O yıl Türkiye'ye döner dönmez, o kadar yoğun günlerinde bana yazdığı mektubun bir bölümünü sizlerle paylaşmak istiyorum: "Türkiye en önemli, hem de tek şansını yaşıyor. Hepimiz bu şansı olumlu bir yönde pekiştirmek için elimizden ne gelirse yapmak durumundayız. Yönetimi ele alanlar da Allah için bu yola canlarını koymuş durumdalar. Allah ülkemizin yüzüne güler ve inşallah tüm sıkıntıları arkada bırakırız. Sizler de bize dua edin. Gurbette, ama dengeli bir ülkede, huzur içinde geçen günlerinizin kıymetini bilin. Olur olmaz şeylere üzülmeyin. Gencecik insanlarsınız, bunun kıymetini bildiğiniz kadar tadını da çıkarın... Pervin Hanım, Oradaki Türk çocuklarına Türkçe ve tarih bilgisi ve sevgisini verecek biri varsa o da sizsiniz. Bunu unutmayın. Bunlar size haddim olmayarak abla nasihatimdir... Soran olursa gönüller dolusu selam ederim.... Nezihe Araz." İşte tüm hayatını insan sevgisine ve onlara her türlü yardıma adayıp yalnız bizlere değil, bizden sonraki kuşaklara sayısız eserler bırakan bu değerli yazarımızı hiç bir zaman unutmayacağız. Gelecek kuşaklara daima tanıtacağız ve yaşatacağız. Bu nedenle N. Araz'ın Toronto'daki yeğeni Niyaz'ın kızı Jeyda Elsässer bu görevi yapmaya başladı. Jeyda N. Araz'ın insancıl ve sevecen karakterini, insanlığa nasıl, ne denli kuvvetli kalemiyle yardımcı olmuş, topumu aydınlandırmaya gayret etmiş ve bunu da başarabilmiş olan, cesur kadın yazarımızın hayatını, özellikle yurt içinde ve yurtdışındaki Müslüman kadınlara örnek olması amacıyla 24 dakikalık bir belgesel film hazırlamaktadır. Jeyda, Toronto Ryerson University, School of Radio and Television Arts son sınıf öğrencisidir. Bu önemli tez konusunu seçerken profesörü de bu konuyu çok beğenmiş ve takdirle karşıladığını söylemiştir. Ne var ki bu doküman filmi hazırlamak gayret ve zaman istediği gibi maddi yönden de oldukça pahalıya mal olacak. Eminim Kanada toplumu bu belgeseli bağışlarıyla destekleyecektir. Bu konuda daha fazla bilgi almak ve bağışta bulunmak isteyenler lütfen info.bluebead@ gmail.com ziyaret edin. Değerli Yazarımız, Sevgili Ablamız N. Araz, seni madden kaybettik ama inanın ilelebet eserlerinizdeki güzel Türkçe'nizle, aydın fikirlerinizle daima gönlümüzde yaşayacaksınız. Huzur ve nur içinde yatın.
|
