Meziyet YÜCEL
SAĞLIKLI BESLENME



Kümes Hayvanlarıyla İlgili Bilmediklerimiz


Değerli okuyucularım, zaman zaman bana sorulan soruları bir konu altında toplayarak gazetemizin sağlık köşesine getirmeyi uygun buldum. Bu ayki konumuz kümes hayvanlarıyla ilgili. Sizlerin de gün geçtikçe kümes hayvanlarının diyetimizde, günlük beslenmemizde ete oranla daha çok tüketildiği dikkatinizi çekmiştir. Bu nedenle aşağıda aklımıza sıkça gelebilecek soruları yanıtlamak istiyorum.

Kümes hayvanları kırmızı ete göre daha çok mu tercih edilmeli?

Evet. Tavuk ve hindinin daha az doymuş yağa (saturated fat) sahip olması ve daha da az kalori içermesi açısından günlük protein ihtiyacımızın karşılanmasında kırmızı ete göre daha çok tercih edilmelidir. Kesinlikle derisi çıkarılmış tavuk ve hindiden bahsetmekteyiz. Özellikle tavuk veya hindinin göğüs etinin, bacak veya vücudunun diğer bölgelerinden 2 veya 3 kere daha az 'saturated yağ' ve % 25 daha az kalori içermesi nedeniyle tercihte dikkate alınmasında da ayrıca fayda olduğunu belirtmek isterim. Aşırı kırmızı et ve bunlardan yapılmış ürünlerin kullanımının kanser, özellikle de omurilik kanserine, kalp hastalıklarına ve diğer hastalıklara da zemin hazırladığı araştırmalarla belirlenmiş olduğu halde, tavuk ve hindi etinde bu olumsuz etkiler araştırmalarda bulunmamıştır. Bütün bunlara rağmen, unutulmaması gereken en sağlıklı diyetin sebze meyve ve işlemden geçmemiş tahıl ürünlerine dayalı bir beslenmeyle az miktarda da hayvansal ürünlere ayrılan bir diyet olduğunu söylemeden geçemeyeceğim.

Antibiyotikli ve hormon olup olmadıklarından nasıl emin olabiliriz?

Fazla endişe edilmemesi gereken bir konu. Etin tam tersine, ister organik olsun, ister fabrikalarda üretilenler olsun, kümes hayvanları için hormon kullanılması yasalarla önlem altına alınmış olup sadece antibiyotik kullanılması konusunda endişe edebiliriz. Çünkü antibiyotik kullanımı gerek duyuluyorsa hastalıklardan korunmak için müsaade ediliyor. Fakat vücutta kalan bu antibiyotiğin hayvanların kesimi sırasında alması şart koşuluyor. Bu da denetimciler tarafından denetlendiği söyleniyor. Bilindiği gibi dışarıdan et ve kümes hayvanlarıyla vücudumuza alınan antibiyotiklerin, zamanla bakterilerin, bunlara olan dayanıklılığını artırdığı için hastalıklarla mücadele etmede güçlüklerle karşılaştığımız en önemli olumsuzluklardan birisi.

Çiftlik ve organik arasındaki farklar nelerdir?

Her ikisi de çiftliklerde yetiştiriliyor. Sadece organik olanlarda antibiyotik kullanımı yok. Fakat kesimleri aynı yerlerde, aynı şartlar altında yapılıyor.

Organik, Free-Range tavuklar lezzet açısından daha mı üstün?

Lezzet tavuğun nasıl beslendiğiyle ilgili. Markette satılan kümes hayvanlarının hiçbirinde lezzet ve beslenme değeri açısından birbirlerinden üstünlüklerinin olduğu söylenemez. Sadece 'free-range' kümes hayvanları daha az stresli ortamlarda, daha insancıl şartlarda yetiştirilmekte olmaları açısından farklılıkları olduğu söylenebilir.

"Air-Chilled" ne demek?

Bütün kümes hayvanları kesimlerinden hemen sonra klorlandırılmış buzlu sularla yıkanmak zorundalar. Air-Chilled yöntemiyle kesimde ise tavuklar önce soğuk odalarda uzun süre asılı tutulduktan sonra bu klorlu sularla yıkama işlemi yapılmakta. Bu bekletme olayının bakterilerin üremesini azalttığı ileri sürülmekte ise de, her iki yöntemle yapılan kesim sonraki işlemlerin tavuk veya hindinin "Salmonella" denilen bakteri taşımasını engellediği söylenemiyor. Her ikisinin de yıkama işlemlerine aynı özenin gösterilmesi gerekiyor.

"Kosher" adı altında satılan kümes hayvanları daha sağlıklı veya daha lezzetli mi?

Hayır. Kosher terimi bize tavuk veya hindinin belli bir din görevlisinin gözlemi altında elle kesiminin yapılıp klor yerine tuz kullanılarak soğuk sularla yıkanması anlamına geliyor. Klor yerine tuz kullanımının tam tersine bakterileri tamamıyla öldürmemiş olabileceği de ayrıca iddia ediliyor. İşlemlerde lezzete bir ayrıcalık getirdiği söylenmiyor.

Kısaca; marketteki kümes hayvanları fevkalade olmasa da beslenmemizde fazla bir sorun yaratmadığı kimyasal katkıları yönünden; fakat temiz bir ortamda titizlikle hazırlanıp çok iyice pişirilmesine özen gösterilmesi bakımından çok önemli. Diğer tarafta özellikle derisi alınmış tavuk ve hindinin önemli bir protein kaynağı olduğunu, diyetimizde önemli rol oynadığını kabul etmeliyiz.

Gelecek sayımızda bir başka konuda beraber olmak üzere sağlıcakla kalın.

Kaynak: University of California Welness News

Şubat 2008

Yazarın Önceki Yazıları:
Yeni Yıla Başlarken Sağlıklı Yaşam
Demir, Manganez, Krom ve Selenyum Mineralleri
Önemli Bir Mineral: Çinko (Zinc)
Çok Önemli Enzimlerin Bileşimini Oluşturan Bakır Minerali
Önemli Mineral: Kalsiyum
Minerallerin Önemi: Magnezyum
Daha çok Türklerde görülen hastalığın sebebi bilinmiyor
SU; Sağlıklı Yaşamın Altın Sıvısı
Detoks Nedir, Kimler İçin Gerekli ve Nasıl Uygulanabilir?
Tabağımızdaki Yiyecekler Birbirleriyle Uyumlu mu?
Vitaminlerle Olan İlişkilerimiz