 |
|
HABERLER |
||||
|
Türk
doktorun buluşları
TORONTO - Prof. Dr. Atilla Turgay'ın Kanada ve ABD'de birlikte çalıştığı araştırmacılarla ortaya çıkardığı Risperidone (risperidon) adlı ilacın 'Otistik çocuk ve gençlerde' ve ayrıca 'Davranım Bozukluğu ve Saldırgan Davranışlı' hastalardaki olumlu etkisi, psikiyatride bir çığır açtı. Tıp tarihine geçen Prof. Dr. Atilla Turgay ve ekibi; Kanada, ABD, Avrupa ve Güney Afrika'da yaptıkları çalışmalarla, aslında erişkin şizofrenlerin tedavisinde kullanılan Risperidone'un, 'davranım bozukluğu' hastalarını da 1 hafta gibi kısa zamanda denetlediğini buldular. İlacın tedavisine üç yıldır devam edildiği ve bu süreçte belirtilerin tekrar geri gelmediği gözlendi. Risperidone ile tedavi yöntemi, Harvard Üniversitesi Hastanesi'nde de farklı koşullarda test edildi. Acil servise gelen ve nedeni her ne olursa olsun, saldırgan davranışı denetim altına alabilen en iyi ilaçlarla karşılaştırıldı; sonuçta, bu alanda Risperidone'un en iyi ve etkili ilaç olduğu kabul edildi. İlacın kullanımı Otistik bozukluk tedavisinde, ABD'nin en üst ilaç onay kurumu FDA (Food and Drug Administration) tarafından onaylandı.
Hacettepe Üniversitesinden mezun olarak 28 yıl önce Kanada'ya göç eden Doktor Atilla Turgay, dört yıldır yürüttüğü Scarborough Hastaneleri Başhekimliği'ni 2006 yılı sonunda noktaladı ancak, hekimliğini sürdürüyor. Toronto Üniversitesi Öğretim Görevlisi ve hastanenin "Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Kliniği, Eğitim ve Araştırma Enstitüsü"nün başkanı ve fakültenin hastane Psikiyatri Bölümü Araştırma Yöneticisi, aynı zamanda Çocuk ve Gençler Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı Başkanı. Tüm bunların yanında Dr. Turgay, Kanada Dikkat Eksikliği Eğitim ve Araştırma Örgütü Kurucu Üyesi ve buranın Eğitim Yöneticiliği'ni yürütüyor. Dr. Atilla Turgay'ın keşfettiği, "Otizm ve Otistik bozuklukların tedavisinde risperidone ilacının kullanımı", dünyanın en saygın bilim dergilerinde yayımlanarak, hekimlerin en sık başvurduğu kaynak olarak gösterildi. Zaman zaman toplumsal etkinliklerde gitar da çalan Dr. Atilla Turgay, buluşuyla ilgili Bizim Anadolu Gazetesi'ne verdiği demeçte: "Değerli meslektaşlarım ve hocalarla yapmış olduğumuz bu gibi çalışmalar, otizmi daha etkin olarak tedavi edebilmemizde ve hatta ortaya çıkmasının önlenmesinde bile, umut doğuran adımlar olacaktır" dedi. Dr. Turgay'a bundan sonraki amaçlarını sorduk: "Yaşamımda ve meslek hayatımda en haz duyduğum şey, tedavisi yeterli olmayan bozukluklar için, daha başarılı tedaviler geliştirmektir" dedi. Onlarca uluslararası araştırma ve hizmet ödülü'nün sahibi olan Dr. Atilla Turgay, 10 uluslararası ilaç araştırmasında 'birinci araştırmacı' olarak görev aldı. Ritalin, Ritalin SR, Metadate, Bipentin, Concerta, Strattera ve Risperdal ilaç ve hammaddeleriyle, çok merkezli laboratuvar çalışmaları yaptı. Risperidon'un çocuk ve gençlerde 'Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu', 'Davranım Bozukluğu' ve 'Otizm' tedavisinde kullanımında önderlik yaptı. Böylece, bugüne dek adına 200'den fazla kitap, yazı özeti ve ansiklopedik bölüm oluştu. Bilim ve tıp dergileri, ciddi ve uzun süreli bir bozukluk olan Otizmi ele alarak; "Risperidon tedavisinin hastayı normal okulda tutabilme, evde bakımını kolaylaştırma ve hastanın ailesinin yaşam kalitesinde düzeltmeler yaptığını" belirttiler. Hekimlerin takip ettiği tıp dergileri, Prof. Atilla Turgay'ın araştırmalarının önemini vurgulayarak, Turgay'ın makalelerini yayımladı. Özellikle, "saldırgan davranış, intihar, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, otistik bozukluğun tedavisi, davranış bozukluğu, çocuk ve gençlerde depresyon ve mutsuzluk" gibi konularda kaynak gösterildi. Dr. Atilla Turgay, ayrıca Türkiye'de çocuk ve gençlerde çok sık görülen 'Histeri' konusunun da uzmanı. Atilla Turgay'a, keşifle ilgili hislerini ve ilacın Türkiye bağlantısını sorduk, şu yanıtları aldık: "Konuyla ilgili beş bilimsel araştırma yazım olması, bu ilacın saldırgan davranışta ve otizmde yararlarını ilk gözleyen ve araştırıp geliştiren hekimlerden birisi olmam, benim için çok heyecan ve doyum verici bir deneyim oldu. Önderliğini yürütmüş olduğum ABD ve Kanada'nın bir çok merkezindeki çalışmalar sonucu, Risperidone'nun Türkiye'de de çocukların ve gençlerin saldırganlık ve davranım bozukluğu tedavisinde kullanılmasını onaylandı. Risperidone halen Türkiye'de hekimlerce sık kullanılan ilaçlardan birisi durumunda." Prof. Atilla Turgay, yine yılar önce Turgay Ölçeği'ni geliştirmişti. Turgay Ölçeği psikiyatride; 'Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu', 'Başkaldırma Bozukluğu ve Ciddi Davranış Bozuklukları', 'Depresyonda ve Anksiyete Bozuklukları' tanımlamalarında kullanılıyor. Turgay Ölçeği, 120 civarındaki soruyla her cins çocuk-genç psikiyatrik bozukluklarını ve ruh sağlığı sorunlarını tarayan ve kitle taramasında da kullanılabilecek bir soru listesi. Turgay Ölçeği; tanıyı kolaylaştıran, tanı güvenliğini artıran ve tedavide düzelmenin ne oranda olduğunu gösteren, hekimlere nesnel ve sayısal olarak veri sağlayan ölçekler bütünü. Atilla Turgay'ın yeni kitabı Türkiye'de piyasaya çıktı: "Bebeklikten Erişkinliğe Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu"
Prof. Dr. Atilla Turgay'ın meslektaşı Prof. Dr. Bengi Semerci'yle birlikte yazdığı "Bebeklikten Erişkinliğe Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu" kitabında, saldırgan davranışın tedavisinden sıkça söz ediliyor. Kitabın ortak yazarı Prof. Dr. Bengi Semerci, Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ruh Sağlığı Bölümü Başkanı. Prof. Dr. Atilla Turgay'ın, Dr. Sunar Birsöz'le "Psikiyatride İlaçla Tedavi", Dr. Eyüp Ercan'la "Mutsuz Çocuk: Çocukluk ve Ergenlik Döneminde Depresyon" adlı kitapları bulunuyor. Atilla Turgay ayrıca, geçtiğimiz yıl yayımlanan "Canadian ADHD Treatment Guidelines" kitabının da yazarı. Turgay, "Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu"nun, Kanada'da yaşayan pek çok çocuk, genç ve ailede var olduğunu belirterek, konuyla ilgili ayrıntılı bilgi verdi. (Ayrı bir yazı konusu olarak ele alındı. EG) Prof. Atilla Turgay'dan hastalıklara ilişkin, kısa bilgiler de aldık: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Genellikle 2-3 yaşlarında aşırı hareketlilik (hiperaktivite), dikkat eksikliği ve içtepisel davranış (impultivite) ile kendini gösterir. (İçtepi: durdurmakta zorlandığın, önüne geçemediğin, çok yoğun istek, çok şiddetli isteme arzusu) Çocuk toplumunun yüzde 5-10'unda görülen bu bozuklukta, hemen her hastada değişik ölçüde öğrenme güçlükleri ve Özel Öğrenme Bozuklukları da birlikte bulunmaktadır. Bu kişiler, çocukluklarında bir yere gidince huzursuzluk gösterme, konuşmaları kesme, sınıfta yerinde duramama, elini ayağını oynatma gibi belirtileri sık gösterirler. Otizm Hastaların kimisinde sanatta yaratıcılık ve ayrıntıları iyi anımsama olabildiği gibi, kimisinde de kendisine ve çevresine zarar verdiği görülmektedir. Yerinde duramama, çok yüksek ses çıkarma, bağırıp çağırma, çevreyi rahatsız etme, aşırı hareketlilik, aynı hareketleri tekrarlayarak takılıp kalmalar ya da saldırgan davranışlar olabilir. Otizm her 165 çocuktan birinde, ilk çağlarda kendini gösteren ve yıllar boyu etkisi görülen ciddi bir bozukluktur. Kızlara oranla erkeklerde dört katı daha fazla görülür. Bazı hastalarda sara nöbetleri, önemli bir kısmanda zekâ geriliği bulunabilir. Bir çok hastadaysa sürekli aynı davranışları gösterme, çevrede hiç bir değişiklik olmamasında ısrar etme, öğrenme alanında belirgin gerilikler görülebilir. Davranım Bozukluğu Çocukların yüzde 10-15'inde karşılaşılan ve erişkinlerde de görülen en ciddi ruh sağlığı sorunu. Eğer, aşağıda belirtilen şıklardan, 3 tanesi bir arada ve en az 6 ay süreyle görülüyorsa Davranım Bozukluğu tanısı konur: "Saldırgan davranış, vurma-kırma, hırsızlık, yalan söyleme, evden kaçma, yangın çıkarma, hayvanlara eziyet etme, ırza geçme, mala ve cana zarar verme, tehditte bulunma, kavga etme, silah kullanma, geç saatlere dek eve gelmeme, evden ve okuldan kaçma." Davranım Bozukluğu olan gençler kendilerine ve çevrelerine ciddi zarar verebilirler. Bu kişilerin çoğunda tanı konmamış ve tedavi edilmemiş Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Öğrenme Bozukluğu, Depresyon, sigara kullanımı, ilaç ve alkol kullanımı görülmektedir.
Şubat 2007 |
