Türk Devriminin Aralık Ayı Atılımları ve Kayıplar

-Tüm Cumhuriyet Kurumlarına
Çağdaş Türkiye İçin Etkinlik Konuları-

Hazırlayan:
Prof. Dr. Özer Ozankaya

Ulusça yeniden uğramış bulunduğumuz sömürgeci saldırılarına karşı, dünyaya örnek olacak değerdeki Türk Devrimi'nin, yalnız savaş dönemi atılımlarının değil, bir daha saldırıya uğramamanın güvenceleri olan siyasal, bilimsel, eğitsel, sanatsal, ekonomik, ... atılımlarının da başlıcalarını, tüm resmi ve özel ulusal kuruluşlarımızın türlü etkinliklerle, gereken öz, biçim ve ölçüde kutlaması, anması, dersler çıkarması, dünyaya gücümüzü, birlik ve güvenimizi sergilemesi dileği ile aşağıda sunuyorum:

1915, 10 Aralık - Mustafa Kemal Çanakkale'de düşmanın çekileceğini anlayarak, düşmanın ezilmesi ve böylece başka cephelerde ordumuza ve ülkemize zararlar verememesi için bir karşı saldırıda bulunmayı önerdi. Önerisinin kabul edilmemesi üzerine görevden çekildi. Liman von Sanders, dilekçeyi "hava değişimi"ne çevirdi.
1915, 19 Aralık - İngilizler, "Çanakkale'nin geçilmezliğini" kabul ederek gece, Anafartalar ve Arıburnu bölgelerindeki siperlerini gizli olarak boşaltıp çekildiler.
1919, 27 Aralık - Mustafa Kemal ve Temsil Kurulu Ankara'ya geldi.
1920, 2/3 Aralık - Gümrü Barış Antlaşması imzalandı.
1920, 9 Aralık - İç ayaklanmaları bastırmak üzere Merkez Ordusu kuruldu.
1922, 22 Aralık - Erzurum, Rize ve Mersin'den üç milletvekili, verdikleri yasa değişikliği önergesiyle, Mustafa Kemal'in doğum yerinin kurtardığı yurdun sınırları dışında kalmasını milletvekili seçilmesine engel yapmaya kalkıştılar. Mustafa Kemal'den hakkettikleri yanıtı aldıkları gibi, yurdun her yerinden gönderilen lanetleyici telgraflarla kınandılar.
1925, 9 Aralık - Yerli kumaştan giysi giyilmesine ilişkin yasa kabul edildi.
1925, 26 Aralık - Uluslararası saat ve takvim kabul edilerek Türk ulusunun çağdaş dünya ile etkin iletişim kurması ve bütünleşmesi önündeki önemli bir engel ortadan kaldırıldı.
1926, 17 Aralık - Uşak Şeker Fabrikası işletmeye açıldı.
1927, 25 Aralık - İlk kadın avukat (Mecdi Sadrettin Sayman) göreve başladı.
1930, 23 Aralık - Menemen'de ortaçağ artığı tarikat şeyh ve dervişleri Cumhuriyet subay ve öğretmeni Kubilay'ı şehit ettiler. Suçlulardan 33 kişi asılarak cezalarını buldular. Atatürk bu ilkel yabanlık olayı üzerine şu demeci yayınladı:

"Menemen'de geçen gün meydana gelen gerici kalkışma sırasında yedek-subay Kubilay Bey'in görev yaparken uğradığı sondan dolayı Cumhuriyet Ordusu'na başsağlığı dilerim.

Kubilay Bey'in şehit edilmesinde gericilerin gösterdiği vahşilik karşısında Menemen'deki halktan kimilerinin alkışla onaylar bulunması, bütün cumhuriyetçiler ve yurtseverler için utanılacak bir olaydır. Yurdu savunmak için yetiştirilen, her türlü iç politika ve çekişmenin dışında ve üstünde saygın bir konumda bulunan Türk subayının GERİCİLER KARŞISINDAKİ YÜKSEK GÖREVİNİN, yurttaşlar tarafından yalnız saygıyla karşılandığına kuşku yoktur.

Menemen'de halktan kimilerinin yanlışları, bütün ulusa üzüntü vermiştir. YABANCI SALDIRISININ ACISINI ÇEKMİŞ BİR ÇEVREDE GENÇ VE KAHRAMAN YEDEK-SUBAYIN UĞRADIĞI SALDIRIYI, ULUSUN DOĞRUDAN DOĞRUYA CUMHURİYET'E KARŞI BİR SUİKAST SAYDIĞI VE BU SALDIRIYI YÜREKLENDİRENLERLE ÖZENDİRENLERİ ONA GÖRE KOĞUŞTURACAĞI KESİNDİR. Hepimizin dikkati, bu soruna ilişkin görevlerimizin gereklerini duyarlılıkla ve gerektiği biçimde yerine getirmeye yöneliktir.

Büyük ordunun kahraman genç subayı ve Cumhuriyet'in idealist öğretmenler topluluğunun değerli üyesi Kubilay'ın temiz kanı ile Cumhuriyet, yaşama gücünü tazelemiş ve güçlendirmiş olacaktır."

1932, 12 Aralık - İlk kadın dışişleri görevlisi (Adile Maksudi Arsal) göreve atandı.
1933, 1 Aralık - Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı Başbakanlığa sunuldu.
1933, 5 Aralık - Eskişehir Şeker Fabrikası işletmeye açıldı.
1934, 3 Aralık - Kimi giysilerin kamusal alanlarda giyilmeyeceğine ilişkin yasa kabul edildi.

Bu, Cumhuriyet hukukunun, hiçbir yurttaşa din, mezhep, soy, dil, cinsiyet, meslek, servet, vb. hiçbir bakımdan olumlu ya da olumsuz yönde ayrımcı bir işlem yapılmasına izin vermeyen demokratik niteliğinin uygulamalarından birisidir.

1934, 5 Aralık - Türk kadınına milletvekili seçme ve seçilme hakkı tanındı. 5. Dönem TBMM'ne 18 bayan milletvekili seçildi.
1936, 27 Aralık - "İstiklal Marşı" ozanı Mehmet Akif Ersoy, siroz hastalığından öldü.
1937, 27 Aralık - Denizbank Yasası kabul edildi.
1938, 26 Aralık - CHP Olağanüstü Kurultayı'nda Atatürk "Sonsuza Değin Cumhuriyet Halk Partisi'nin Genel Başkanı" olarak kabul edildi.
1943, 21 Aralık - Cumhuriyetimizin ilk Adalet Bakanlarından Mahmut Esat Bozkurt öldü.
1973, 23 Aralık - Atatürk'ün en yakın silah ve devrim arkadaşı, Batı Cephesi Komutanı, İnönü Savaşlarının yengin komutanı, tüm Cumhuriyet Devrimlerinin yapılışında Atatürk'ün destekçisi ve başbakanı, 1950 Beyaz Devrim'inin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü öldü.
1979, 7 Aralık - Prof. Dr. Cavit Orhan Tütengil demokrasi, yani insanlık düşmanlarınca öldürüldü. Öldürten ve öldürenler bulun(a)madı.

Atatürk'ü Anlamak ve Tamamlamak kitabının yazarı Profesör Dr. Tütengil'in Atatürk için yazdıklarından bir örnek: "... Beni en çok duygulandıran olay, Atatürk'ün izinde olmaktan gururla bahseden General Necib'in milletimize mesajı oldu… Mısır devlet adamı Atatürk'ün bütün hür milletler için bir önder, bir kahraman olduğunu belirtiyor…

"Vatanları uğruna seve seve ölüme atılan Tunuslu hürriyetseverlerin üzerlerinde bulunan Atatürk resimleri kalpte yaşatılan insanı göstermiyor mu?

"Atatürk'ün mağdur milletlerin başında kurtarıcı olarak her görünüşü, O'nun adeta yeniden doğuşu gibidir..."

Aralık 2009