Avrupa'ya gidip 'Ev İdaresi' eğitimi almıştı...

Bir 100. yaşgünü ve Türkiye'nin ilk eğitimli ev yöneticisi Müceddet Köktürk

EVNUR TARAN

Görmüş geçirmişliğin doruğunda olan Müceddet Hanım'ın çok yakında 100'üncü yaşını kutlayacağız. Kendisini Toronto'da Jane & Weston'ın oralarda kaldığı bir huzur evinde ziyaret ediyoruz. Her ne kadar etrafında yakınları, birlikte doğup büyüdüğü arkadaşları olmasa da, etrafını saran "Kader Arkadaşları" ile mutlu gözüküyor.

Salona girdiğimizde, bir grup arkadaşının ortasında oturmuş, bir şeyler anlatıyordu. Neşeli bir şeyler olmalı ki, uzaktan gülmeleri duyuluyordu. Aslında, arkadaşlarıyla birlikte her biri birer tarih küpü. Kendilerini dinleyenler olduğunda anlatacakları pek çok şey olmalı.

Müceddet Hanım, keskin bakışlarıyla uzaktan hemen İsmail Aycan ile eşi Kati'yi tanıdı ve yerinden fırladı. Yürüteci ile koşarcasına yanımıza geldi ve bizi odasına doğru yönlendirdi. Benim kendisi ile kişisel olarak ilk karşılaşmam idi. Ama Müceddet Köktürk ismini seneler önce Türk Kültür ve Folklor Derneği'nin sekreterliğini yaptığım yıllardan bilirim. Ne zaman gönlünden kopsa bize bir çek yollardı. Benimle aynı dönemi paylaşan arkadaşlar da hatırlayacaklardır Müceddet Hanımı.

Çok sevindi İsmail Bey'leri gördüğüne. Ben de, hazırladığım soruları sormak için sabırsızlanıyordum. Ne var ki, benim sorularıma cevap vermekten ziyade kendisi bana bir sürü soru sormayı tercih etti. İlk sorusu: "Siz de bu binadan mısınız?", "Hayır" deyince durakladı. Anlaşılan, yaşadığı bina artık kendi dünyası olmuş. Çok sık "Hayat çok kısa" diye tekrarladı. İstanbul'u hatırlıyor, doğduğu şehirmiş. "Çok zengin bir şehir, çok büyük, her şey var orada." dedi bir kaç kere. Uzakta olduğunun bilincinde ama, hemen toparlıyor kendini ve neşeli tavrına dönüyor.

Yaşlanmanın cilveli yanı, Müceddet Hanım'ın ağzından kendisi ile ilgili fazla bilgi alamıyorum. Geçmişte kendisi ile hoş anılar yaşamış eski dostları yardımıma yetişiyor. Türkiye eğitimli edebiyat öğretmeni Pervin Hüner, Müceddet Hanım'ın yeni Türkçe'ye çok meraklı olduğunu ve kendisinden hep yeni kelimeler öğrendiğini söylüyor.

Özellikle kendisinden çok sonra mezun oldukları halde okuldaşları Müceddet Hanım'ı yalnız bırakmamışlar. "Ankara İsmetpaşa Kız Teknik Yüksek Öğretmen Okulu" mezunları Süheyla Serpolat, Yurdanur Alaybeyoğlu ve Işık Hazneci arkadaşlarla heyecanlı bir şekilde toplanıyoruz. Dile kolay, bir "Yüzyıl" kutlaması hazırlığı içindeyiz. Birlikte çekilmiş bir sürü fotoğraf; Müceddet Hanımla ilgili yazılmış mecmua, gazete kupürleri ve hoş anılar bir araya getiriliyor. Süheyla Hanım, özenle saklamış gazete kupürlerini. Müceddet Hanım'ın Avrupa'da "Ev İdaresi" tahsil etmiş ilk Türk kızı olduğunu öğreniyoruz. Maarif Vekaleti'nin bursuyla 1933 yılında Viyana'ya, daha sonra da Berlin'e yollanmış. Döndükten sonra da mezun olduğu okula öğretmen tayin edilmiş. 1946 yılında da eşi ile birlikte Kanada'ya yerleşmişler.

1968'de Kanada'ya yerleşen Serpolat ailesi: "O tarihlerde Toronto'da 100 kadar aile idik" diyorlar. Acaba 1946 yılında kaç Türk vardı?

Kanada'ya gelen ilk Türklerden olan Müceddet Hanım'a nice sağlıklı yıllar dileğiyle.

Şubat 2009